Anon, cyfweliad gydag Errollyn Wallen

22 Ionawr 2014

Wedi ei hysbrydoli gan dymor y “Merched colledig”, mae’r darn yn canolbwyntio ar ecsploetio a cham-drin merched yn yr oes sydd ohoni. Ysgrifennwyd y darn gan y dramodydd gwobredig Errollyn Wallen, a gyfansoddodd y gerddoriaeth ar gyfer cyngerdd agoriadol y Gemau Paralympaidd yn ddiweddar. 

Fel rhan o’r broses greadigol, cynhaliodd Errollyn weithdai archwiliol mewn ysgolion a phrifysgolion ym Mirmingham i gael golwg ar yr heriau sy’n wynebu merched ifanc yn y byd heddiw. Cynhaliwyd cyfres o gyfweliadau gyda gweithwyr rhyw yn ogystal, er mwyn canfod eu straeon a’u brwydrau hwythau.

Wrth gael ei holi am yr archwiliadau cyntaf hyn, dywedodd Errollyn, “Mae ‘Anon’ wedi ei seilio’n fras ar nofel gan Abbé Prévost, Manon Lescaut. Roedd Rhian Hutchings (Cyfarwyddwr Ieuenctid a Chymuned y WNO) wedi rhoi cyfarwyddyd i mi gyfansoddi opera ar ecsploetiaeth merched ifanc ar draws y byd. Roedd gen i amheuon ac ofn i ddechrau, ond o’r gweithdai cyntaf gyda genethod a merched ifanc o Academi’r RSA yn Tipton, Birmingham a Phrifysgol Bartley Green ym Mirmingham, cefais fy ysbrydoli gan yr ymateb cryf i’r themâu: cariad ifanc, rhedeg i ffwrdd, herio pwysau rhieni, pwysau diwylliannol a chymdeithasol, cymryd cam gwag a syrthio yn ddiymwybod i berygl.

Ond sut daw cyfoeth y deunydd yma i weithio ar lwyfan ac ym myd opera? Dywed Errollyn nad ydy ei rôl hi yn y broses yn gorffen pan mae’r libreto wedi ei chwblhau. “Dim ond y dechrau yw’r sgôr gorffenedig. Dwi wastad wedi fy nghyfareddu i weld sut mae fy ngherddoriaeth a’m geiriau yn datblygu’n 3D.” 

“Dwi wedi dechrau ymfalchïo yn y cyflwr o beidio gwybod ar ddechrau’r broses - y dudalen wag.” meddai Errollyn. “Dwi hefyd wrth fy modd yn gweithio o fewn tîm a dysgu am yr ymatebion gwahanol i’r hyn dwi wedi ei greu. Mae cyfansoddi opera yn daith hir sy’n ymwneud â llawer o bobol. Dwi wrth fy modd gyda’r heriau logistaidd.”

Mae’r opera yn rhoi sylw i faterion fel puteindra, masnachu dynol a chamdriniaeth rywiol - pynciau heriol i unrhyw sgwennwr. “Yr her fwyaf oedd amgyffred maint y perygl a’r caledi sy’n wynebu cymaint o ferched ar draws ein byd modern” ategodd Errollyn. “Rydw i wedi ceisio rhoi llais i ferched lle nad yw eu llais yn cael ei glywed. Dwi’n gobeithio y bydd y gynulleidfa yn teimlo’n rhan o’r stori rydym yn ei hadrodd.”

Perfformir Anon mewn theatrau ledled Cymru a Lloegr o ddydd Gwener 14 Mawrth hyd at ddydd Mercher 26 Mawrth / Archebwch docynnau.